Vergeet de CEO,
Fidler is meer.

“Als we vandaag denken aan de organisatie van een bedrijf, dan zien we een piramide met bovenaan één baas. In het model van de toekomst is de beslissingsmacht verspreid”, voorspelt Devin Fidler, onderzoeker aan het Institute for The Future in Silicon Valley. Niet alleen over mensen, maar ook over slimme robots die voor elke taak de juiste talenten weten te vinden.

“De organisatiestructuur van veel bedrijven is afgestemd op een manier van werken die onze tijd typeert: produceren op industriële schaal, met veel hiërarchie en bureaucratie’, zegt Devin Fidler. ‘Nieuwe technologie maakt ons duidelijk dat er andere mogelijkheden zijn.”

BIO Devin Fidler

  • Amerikaan, 41 jaar.
  • Oprichter van Rethinkery Labs, dat de trends onderzoekt die bedrijven in de toekomst vormgeven.
  • Verbonden als onderzoeker aan het Institute for the Future (IFTF) in Palo Alto (Silicon Valley).
  • Adviseert Fortune 500-bedrijven over de impact van technologie op de organisatiestructuur van de toekomst.
  • Studeerde geschiedenis aan de universiteit van Colorado en economische ontwikkeling van groeilanden aan de universiteit van Boedapest.

Rethinkery Labs, het consultancybedrijf en onderzoekscentrum dat Fidler heeft opgericht, focust op het beter begrijpen van de krachten die de bedrijven van morgen vormgeven. Die raken niet alleen de fabrieksvloer, maar ook de directiekamers. “Het idee van een hiërarchische structuur met één chef aan de top is misschien niet de beste organisatiestructuur voor de toekomst. Als we echt het grootste talent op het beste moment willen, moeten we voor verschillende issues luisteren naar verschillende mensen. Als het om cybersecurity gaat, is de verantwoordelijke voor cybersecurity waarschijnlijk beter geplaatst om beslissingen te nemen dan de CEO. Vandaag maken technologie en terabytes aan data het mogelijk om voor een probleem dat opduikt bijna onmiddellijk de meest geschikte persoon te vinden die dat kan oplossen.”

Met Rethinkery Labs bouwen en testen Fidler en zijn collega’s nieuwe organisatiemodellen die nagaan hoe de systemen van de toekomst er kunnen uitzien. “We willen zo meewerken aan de transitie van een industriële economie naar een die gebaseerd is op informatie en netwerken. Veel bedrijven begrijpen onvoldoende hoe belangrijk die overgang is.”

© Rethinkery Labs

“Het softwaresysteem Robomanager helpt me om snel een “superteam” samen te stellen om een opdracht tot een goed eind te brengen”

De ondernemingen van de toekomst zullen er heel anders uitzien, voorspelt Fidler. “Waarschijnlijk zullen bedrijven nog altijd een harde kern hebben, simpelweg omdat je niet alles kunt uitbesteden. Ook in de toekomst zal er bijvoorbeeld een klein groepje personen zijn die het exacte recept van Coca-Cola kennen. Maar rond deze kern waaieren kringen van mensen uit die een lossere band hebben met het bedrijf.”

Rethinkery Labs zet dat inzicht ook om in de praktijk met een reeks van experimenten om de manier waarop dingen traditioneel gebeuren kritisch te onderzoeken, en alternatieven te ontwikkelen. Een van de resultaten is Robomanager, een virtueel managementsysteem dat ingewikkelde taken automatiseert door die op te delen in kleinere taken. Vervolgens verdeelt Robomanager die microtaken via softwareplatformen zoals de online dienstenmarktplaats Mechanical Turk en outsourcingbedrijven als Upwork. Er zijn onder meer toepassingen in sales, kwaliteitscontroles en aanwervingen.

Fidler is zelf een gretige gebruiker van Robomanager. “Ik gebruik het vooral in consulting om snel een soort van superteam samen te stellen om een opdracht tot een goed eind te brengen. Robomanager werkt met machinelearning (een vorm van artificiële intelligentie waardoor software met behulp van data voorspellingen kan doen, nvdr), en daarom zoekt het systeem verder dan de groep mensen met wie het al gewerkt heeft. Het gaat door miljoenen opties op zoek naar de meest geschikte kandidaat, binnen en buiten het bedrijf. Het resultaat is te vergelijken met de mecaniciens die een pitstop verzorgen bij een formule 1-wedstrijd. Iedereen weet precies wat ze waar moeten doen, hoe ze moeten samenwerken en wanneer ze uit de weg moeten gaan.”

Dat zet de traditionele manier van denken over werk op zijn kop, stipt hij aan. “In plaats van mensen die veel tijd spenderen aan het zoeken naar werk, gaan we naar een wereld waarin werk zoekt naar mensen.”

“We zullen de komende jaren steeds meer bedrijven zien die gemanaged worden door software. Dat is al zo op Wall Street”

© Shutterstock

Internet overtroeft Nobelprijswinnaar

Vóór internet kostte het te veel tijd en geld om medewerkers in te schakelen op ad-hocbasis. Bedrijven moesten telkens weer zoeken en onderhandelen. Het was slimmer om langetermijncontracten af te sluiten met medewerkers. Dezelfde logica gold voor de relatie met afnemers en leveranciers. De Brit Ronald Coase kreeg in 1991 de Nobelprijs Economie voor dat inzicht, maar internet lijkt dat nu naar de prullenmand van de geschiedenis te verwijzen.

“De manier waarop we elkaar vinden om dingen gedaan te krijgen, is de afgelopen decennia flink veranderd”, zegt Devin Fidler. “Dankzij internet zijn de zoekkosten om medewerkers te vinden en werk te coördineren drastisch gedaald. Vergelijk het met Tinder, dat het gemakkelijker maakt om een date te scoren, of LinkedIn, dat de netwerkmogelijkheden vergroot. Internet faciliteert ook just-in-time en verlaagt de coördinatiekosten. Denk aan Kickstarter, dat financiering samenbrengt voor startende bedrijven, of taxidienst Uber, die het coördineren van ongebruikte auto’s efficiënter maakt.”

Welke gevolgen heeft dat voor de manier waarop bedrijven omgaan met medewerkers?

“Als je de geknipte persoon kunt selecteren uit miljoenen kandidaten en die op het perfecte moment in een proces kunt plakken, werk je zoveel beter. Nu onderbenutten we talenten, omdat ze met te veel andere dingen bezig moeten zijn. Beschouw jobs zoals we die vandaag kennen als containers, gevuld met een takenpakket dat moet gebeuren. We kunnen dat concept herdenken en uit die container de taken vissen waarin iemand uitblinkt. Als die persoon alleen hoeft te doen waarin hij of zij het best is, en dat op het juiste moment, spreken we van enorme verbeteringen.”

Wie zorgt in een systeem waar medewerkers ad hoc ingeschakeld worden, nog voor innovatie en out of the box denken? Toch geen computerprogramma?

“Een van de interessantste troeven van systemen die mens en machine doen samenwerken, is dat ze de sterktes van beide kunnen combineren. Als we bij Rethinkery Labs willen nadenken over hoe een sector er anders kan uitzien, zoekt ons softwaresysteem naar mensen die heel goed zijn in brainstormen, en huurt het hen in om hun ding te doen in digitale werkplaatsen. Vervolgens selecteren andere specialisten die goed zijn in analyse die ideeën en inzichten die het meeste potentieel hebben. Dat is toch beter dan altijd met dezelfde mensen werken die in een kantoor zitten met het bordje “Strategie” op de deur?”

Wat betekent dit voor CEO's? Zij spenderen vaak veel tijd aan de automatisering van werk. Kan hun eigen job dat lot ook ondergaan?

“Zeker. Management draait rond informatie, en software kan uitstekend overweg met informatie. Als er problemen opduiken, kan die software raad vragen aan de CEO, maar misschien is die nog maar een paar dagen in dienst, dus weet die het dan echt beter?”

“Het idee van een hiërarchische structuur met één chef aan de top is misschien niet de beste organisatiestructuur voor de toekomst”

© Shutterstock

Gaat het dan vooral over een systeem dat de top van een bedrijf bijstaat, of kan het systeem die ook vervangen?

“We zullen de komende jaren steeds meer bedrijven zien die gemanaged worden door software. Dat is al zo op Wall Street, waar volledig geautomatiseerde fondsen bestaan die met machinelearning op zoek gaan naar de beste beleggingen. Binnenkort zullen we dat ook in de reële economie zien. Veel managementtaken draaien rond het verwerken van informatie, en kunnen worden geautomatiseerd. Software kan ook uitvlooien welke gebieden veel potentieel hebben om verder te worden ontwikkeld, en de juiste mensen samenbrengen om dat voor elkaar te krijgen.”

Zal dat gevolgen hebben voor de verloning van deze toplui?

“De juiste persoon kan een ongelofelijk effect hebben op een bedrijf, en dan kan een torenhoge verloning terecht zijn. Maar soms heeft de keizer geen kleren aan. Zeker in de VS is de loonspanning tussen wat een CEO en de gemiddelde werknemer van een bedrijf verdienen vaak buitensporig. Als we met behulp van meer en betere data systemen kunnen bouwen die tot dezelfde resultaten leiden, zal steeds duidelijker worden wie onverantwoord veel verdient. Het blijft ook een open vraag of één persoon al die verantwoordelijkheid moet dragen. Waarom kunnen we geen systeem bouwen dat de verantwoordelijkheid mee toewijst aan de vaardigheid?”

Spreken we over enkele jaren nog over overkoepelende functies zoals COO’s, CTOs of CFO’s?

“Hun jobs zullen ongetwijfeld veranderen, of we die formele benamingen nu behouden of niet. Vergelijk het met traders op Wall Street. We noemen hen nog altijd zo, terwijl het vooral softwareprogramma’s zijn die de meeste aandelen verhandelen op de beurs. De jobinhoud van een trader is helemaal anders dan enkele decennia geleden. Dat geldt ook voor leidinggevende functies. Over twintig jaar blijft van de huidige verantwoordelijkheden van een CEO misschien nog maar 30 procent over.”

“In plaats van mensen die veel tijd spenderen aan het zoeken naar werk, gaan we naar een wereld waarin werk zoekt naar mensen”

Hoe ver kan de beslissingsmacht van software gaan? Tot strategie toe, zoals fusies en overnames?

“Bij fusies en overnames komt er heel wat analyse kijken, wat bevestigd wordt door de kwantitatieve achtergrond van de meeste specialisten. De volgende stap is machinelearning, zeg maar het oude M&A-departement op steroïden. Dat is geen verre toekomstmuziek. Watson, de supercomputer van IBM, kan nu al aanbevelingen doen voor M&A’s gebaseerd op een analyse van de sector, het businessmodel en de evolutie van bedrijven.”

Zal over een aantal jaar een raad van bestuur de ene Robomanager ontslaan en – letterlijk – een andere installeren?

“Zeker. Dat doen wij nu al. Als een bepaalde aanpak niet, of niet optimaal werkt, leert het systeem uit de data en schakelt het over op iets anders. Daar zijn mensen niet zo goed in. Als Sarah op verdieping vier goed is in A, en John op verdieping vijf in B, dan zijn we daar tevreden mee. Terwijl er misschien betere oplossingen zijn. Een softwaresysteem kan verschillende opties uitproberen, en daaruit leren wat het beste werkt. Een beetje zoals een zenuwsysteem.”

“Over twintig jaar blijft van de huidige verantwoordelijkheden van een CEO misschien nog maar 30 procent over”

© Shutterstock

Nieuwe economie heeft menselijke ziel nodig

Devin Fidler is een positivo als het op automatisering en de nieuwe economie aankomt. Niet iedereen deelt die mening, zo getuigen de doembeelden waarin mensen van de ene tijdelijke klus naar de andere sukkelen, een leger van freelancers voortdurend met inkomensonzekerheid kampt, en de financiering van de sociale zekerheid wordt uitgehold.

“In het begin van de industrialisering waren er vergelijkbare angsten, en daar is gaandeweg een oplossing voor gevonden’, meent Fidler. ‘Onze huidige levensstandaard bewijst dat die revolutie een goede zaak was. Ik hoop wel dat het deze keer geen generaties duurt om de nieuwe problemen op te lossen, maar dat we er snel werk van maken. Het nieuwe systeem moet nog altijd een menselijke ziel hebben om leefbaar te zijn. Geen systeem dus waarin robots ons werk afpakken, maar wel een dat er elk uur van de dag mee bezig is om talent naar boven te halen.”

Vergeet de
vijf zintuigen,
Babitz is meer.

play

Vergeet de wagen. Audi is meer.
De nieuwe Audi A8.

Laat u verleiden